Nie tylko kapitacja. Świadczenia, które POZ często wykonuje… ale nie zawsze rozlicza

Większość praktyk POZ koncentruje się na kapitacji. To naturalne – nadal pozostaje podstawą finansowania poradni.

Ale w kontrakcie POZ istnieje również grupa świadczeń finansowanych poza stawką kapitacyjną, które:

  • są codziennie wykonywane,
  • często traktowane „przy okazji”,
  • a czasem po prostu niesprawozdawane.

To nie są świadczenia, które „utrzymają POZ”. Ale dobrze zarządzana praktyka:

  • zna swoje produkty,
  • zna ich kody,
  • potrafi je prawidłowo sprawozdać,
  • i nie oddaje pracy zespołu za darmo.

Warto, aby lekarz i rejestracja wiedzieli, jakie produkty kontraktowe istnieją w POZ, kiedy można ich użyć, oraz jak prawidłowo sprawozdać je w aplikacji gabinetowej.

1. Pacjent spoza listy aktywnej

W codziennej pracy regularnie jesteśmy proszeni o przyjęcie:

  • osób z innych województw,
  • turystów,
  • pacjentów czasowo przebywających,
  • osoby z EKUZ.

Bardzo często problem pojawia się już na etapie rejestracji: „nie da się zarejestrować”, „nie jest naszym pacjentem”, albo lekarz nie ma pewności, jak taką poradę poprawnie udokumentować i sprawozdać. W efekcie część takich pacjentów jest odsyłana albo przyjmowana bez użycia właściwego produktu rozliczeniowego.

Tymczasem NFZ przewidział do takich sytuacji osobne produkty sprawozdawcze. O wskazaniach medycznych, zasadach dokumentacji i praktycznej organizacji takich wizyt napiszemy szerzej w kolejnym materiale.

Pacjent spoza listy aktywnej

Kod świadczenia:

  • 5.01.00.0000046

Wartość:

  • ok. 98,12 zł

Dotyczy:

  • pacjentów spoza naszej listy oraz:
    • spoza własnej gminy i gmin sąsiadujących,
    • lub z innego województwa.

Pacjent EKUZ / przepisy o koordynacji

Kod świadczenia:

  • 5.01.00.0000047

Wartość:

  • ok. 98,12 zł

Jeżeli:

  • świadczenie zostało prawidłowo oznaczone,
  • pacjent ma odpowiednie uprawnienia,
  • a produkt został wysłany raportem statystycznym,

to otrzymujemy dodatkowe finansowanie takiej usługi.

2. Lipidogram w kierunku hipercholesterolemii rodzinnej u 6-latka

To jedno z najbardziej niedocenianych świadczeń ostatnich miesięcy.

Kod świadczenia:

  • 5.01.00.0000302

Wartość:

  • ok. 24,90 zł

Świadczenie gwarantowane realizowane:

  • w ramach bilansu 6-latka,
  • jako badanie przesiewowe w kierunku hipercholesterolemii rodzinnej.

I bardzo ważna rzecz praktyczna:
Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej opublikowało gotowy algorytm postępowania dla lekarzy POZ dotyczący zaburzeń lipidowych u dzieci i młodzieży:
https://ptmr.info.pl/wp-content/uploads/2025/06/Algorytm-postepowania-u-dzieci-i-mlodziezy-z-zaburzeniami-lipidowymi-dla-lekarzy-POZ.pdf

To oznacza, że:

  • mamy już gotowe rekomendacje,
  • wiemy kiedy pogłębiać diagnostykę,
  • i jak prowadzić dalsze postępowanie w POZ.

To świadczenie wymaga:

  • świadomości zespołu,
  • odpowiedniego zindentyfikowania pacjenta,
  • i poprawnego sprawozdania.

3. Karta DiLO

Kod świadczenia:

  • 5.01.00.0000001

Wartość:

  • ok. 65,40 zł

Wielu lekarzy nadal traktuje DiLO wyłącznie jako dodatkową biurokrację.

Tymczasem:

  • karta DiLO jest osobno finansowanym świadczeniem,
  • i warto umieć ją poprawnie wystawić oraz sprawozdać.

Ma to dziś szczególne znaczenie praktyczne w związku z ograniczeniami dostępności do części badań endoskopowych (kolonoskopii, gastroskopii). zgodnie z deklaracjami decydentów pacjenci z kartą DiLO mają mieć przyspieszoną ścieżkę diagnostyczną.

W praktyce oznacza to, że:

  • dobrze wystawiona karta DiLO może realnie przyspieszyć diagnostykę pacjenta,
  • a jednocześnie poradnia otrzymuje finansowanie za świadczenie, które wymaga czasu, dokumentacji i odpowiedzialności klinicznej.

4. Zaświadczenia dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – OL-9 i N-14

Kod świadczenia:

  • 5.01.00.0000149

Wartość:

  • ok. 98,12 zł

Tu bardzo często w POZ panuje chaos organizacyjny. Warto uporządkować podstawową zasadę:

Bezpłatne dla pacjenta:

  • OL-9 dla ZUS,
  • N-14 dla KRUS,

jeżeli dotyczą orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji.

Natomiast te same formularze wystawiane dla celów rentowych nie są świadczeniem finansowanym z ubezpieczenia zdrowotnego. Poradnia powinna pobierać opłatę zgodnie z własnym cennikiem.

Nie powinniśmy finansować pacjentom świadczeń, które nie są objęte ich ubezpieczeniem zdrowotnym.

Dodatkowo warto wdrożyć prostą zasadę organizacyjną:

Nie wypełniamy nic ręcznie.

Nawet jeśli pacjent przynosi papierowy druk OL-9, N-14, dokument powinien być przygotowany w aplikacji gabinetowej.

Dlaczego?

  • papier wydłuża pracę lekarza,
  • zwiększa ryzyko błędów,
  • utrudnia archiwizację,
  • i realnie generuje koszt czasu pracy zespołu.

Nowoczesny POZ powinien działać procesowo, a nie „długopisem”.

5. Testy antygenowe SARS-CoV-2 / grypa A+B / RSV

Kod świadczenia:

  • 5.01.00.0000227

Wartość:

  • ok. 40,04 zł

To nadal jedno z najbardziej niedoszacowanych świadczeń organizacyjnych w POZ.

Dobrze wdrożony proces:

  • poprawia segregację infekcji,
  • przyspiesza decyzje kliniczne,
  • ogranicza niepotrzebne antybiotyki,
  • i jednocześnie generuje dodatkowe finansowanie.

Na tym świadczeniu istnieje również realna marża (ok. 30 zł na jednym teście). Przy 10 testach dziennie daje to ok. 300 zł dziennie, czyli nawet ok. 6000 zł miesięcznie dodatkowego przychodu.

Dodatkowo warto przypomnieć, że nasz związek uczestniczy w grupie zakupowej Federacji PZ.

Dzięki temu:

  • mamy dostęp do sprawdzonych testów,
  • w dobrych cenach,
  • z gotową logistyką zamówień.

Co miesiąc Pani Ania z biura przesyła aktualną informację oraz formularz zakupowy.

Warto z tego korzystać zamiast kupować przypadkowe produkty z rynku.

To nie są „drobiazgi”

Każde z tych świadczeń pojedynczo wydaje się niewielkie.

Ale nowoczesne zarządzanie POZ polega właśnie na tym, że:

  • znamy swój kontrakt,
  • umiemy prawidłowo sprawozdawać świadczenia,
  • organizujemy pracę zespołu,
  • wystawiamy rachunek za wykonane świadczenia.

Czy Twój zespół naprawdę wie, które świadczenia są dodatkowo finansowane i jak poprawnie je sprawozdać?

To właśnie rola właściciela i managera POZ:

  • uporządkować procesy,
  • ustawić produkty w systemie gabinetowym,
  • przeszkolić lekarzy i rejestrację,
  • oraz wdrożyć standard pracy, w którym wykonane świadczenie nie „przepada”, tylko jest prawidłowo rozliczone.

Czasem jedno wewnętrzne szkolenie i kilka dobrze ustawionych procedur daje większy efekt niż kolejne godziny dyskusji o niedofinansowaniu POZ.