Kompleksowa Opieka Pielęgniarska KOP – niewykorzystany potencjał, niewykorzystane pieniądze

Czym jest KOP?

Kompleksowa Opieka Pielęgniarska (KOP) to dodatkowo finansowane przez NFZ świadczenia realizowane przez pielęgniarkę POZ wobec pacjentów po hospitalizacji. Nie są finansowane stawką kapitacyjną, lecz rozliczane odrębnie.To świadczenia przypisane do kontraktu Pielęgniarki POZ – nie wymagają dodatkowej umowy. Po prostu są w kontrakcie.

W praktyce obejmują trzy obszary:

1. Opieka nad raną przewlekłą

Pacjent:

  • po hospitalizacji,
  • z raną przewlekłą,
  • może zostać objęty KOP do 60 dni od zakończenia hospitalizacji.

2. Opieka stomijna

Pacjent:

  • po wyłonieniu stomii,
  • może zostać objęty KOP do 14 dni od zakończenia hospitalizacji.

3. Opieka urologiczna

Pacjent:

  • wymagający cewnikowania pęcherza moczowego,
  • po hospitalizacji,
  • może zostać objęty KOP do 14 dni od wypisu.

To nie jest jednorazowa wizyta

Wiele poradni błędnie traktuje KOP jako pojedyncze sprawozdanie.

NFZ finansuje:

cykl do 10 porad pielęgniarskich dla jednego pacjenta.

To oznacza prowadzenie pacjenta przez pielęgniarkę, a nie jedynie wykonanie pojedynczej procedury i każdorazowej konsultacji z lekarzem.

Gdzie realizowany jest KOP?

KOP może być realizowany w gabinecie pielęgniarki POZ lub w domu pacjenta Właśnie dlatego świadczenie jest szczególnie interesujące organizacyjnie dla POZ.

Ile płaci NFZ?

Aktualna wycena świadczeń wynosi: (stan na 06.2026 – aktualne wyceny znajdują się w zarządzeniach prezesa NFZ https://baw.nfz.gov.pl/NFZ/tabBrowser/mainPage)

Rodzaj świadczeniaWartość
KOP realizowany w gabinecie pielęgniarki POZ61,03 zł
KOP realizowany w domu pacjenta124,46 zł

Z objęcia KOP wyklucza udział pacjenta w:

  1. udział w świadczeniach pielęgnacyjnych i opiekuńczych
  2. opiece paliatywnej i hospicyjnej
  3. świadczeniach zdrowotnych kontraktowanych odrębnie w zakresach: Kompleksowe leczenie ran przewlekłych
    (KLRP-1); Kompleksowe leczenie ran przewlekłych 2 (KLRP-2);

Warto jednak zwrócić uwagę na szczególne zasady rozliczania wizyt domowych w sytuacji, gdy podczas jednego kontaktu realizowanych jest kilka rodzajów KOP (np. opieka stomijna i urologiczna lub opieka nad raną i stomią).

Zgodnie z obowiązującym zarządzeniem Prezesa NFZ:

  • pierwsza porada pielęgniarska realizowana w domu pacjenta finansowana jest pełną stawką,
  • każda kolejna porada realizowana podczas tej samej wizyty finansowana jest według stawki skorygowanej współczynnikiem 0,5.

Oznacza to, że współczynnik 0,5 nie dotyczy kolejnych wizyt w cyklu opieki nad pacjentem, lecz wyłącznie sytuacji, gdy podczas jednego kontaktu rozliczanych jest kilka różnych świadczeń KOP.

Co dokładnie ma robić pielęgniarka?

I tutaj dochodzimy do najważniejszej kwestii. KOP nie polega na zmianie opatrunku czy wymianie cewnika.

NFZ wprost wskazuje, że pielęgniarka (kliknij):

  • przeprowadza wywiad,
  • wykonuje badanie fizykalne,
  • stawia diagnozę pielęgniarską,
  • opracowuje plan opieki,
  • prowadzi edukację pacjenta,
  • monitoruje efekty leczenia,
  • zleca badania zgodnie z kompetencjami,
  • ordynuje wyroby medyczne zgodnie z kompetencjami,
  • prowadzi dokumentację i przekazuje informacje lekarzowi POZ.

To jest samodzielne prowadzenie określonego problemu zdrowotnego. Warto stworzyć szablony wizyt w aplikacji gabinetowej, aby wystandaryzować wizyty w ramach KOP oraz spełnić wymogi przepisów.

KOP urologiczny – największy niewykorzystany potencjał

W wielu poradniach nadal funkcjonuje przekonanie, że:

  • lekarz musi wypisać lignokainę,
  • lekarz musi wykonać lub zlecić cewnikowanie mężczyzny,
  • lekarz musi zlecić cewnikowanie kobiety.

Nie wynika to z przepisów. Pielęgniarka powinna zrobić to samodzielnie. Tutaj link do dokumentu, potwierdzającego samodzielność pielęgniarki w zakresie cewnikowania mężczyzn.

To nie jest „pomoc lekarzowi”. To jest wykonywanie własnego zawodu.

KOP stomijny

W ramach opieki stomijnej pielęgniarka:

  • ocenia stomię,
  • prowadzi edukację pacjenta,
  • dobiera sprzęt stomijny,
  • monitoruje powikłania,
  • samodzielnie wystawia zlecenia na wyroby medyczne refundowane,
  • prowadzi dalszą opiekę nad pacjentem.

W praktyce oznacza to, że lekarz często nie musi uczestniczyć w większości wizyt stomijnych.

KOP leczenia ran

W ramach opieki nad raną pielęgniarka:

  • ocenia ranę,
  • dokumentuje proces gojenia,
  • dobiera opatrunki,
  • określa częstotliwość zmian opatrunków,
  • wystawia zapotrzebowanie na wyroby medyczne,
  • prowadzi edukację pacjenta i rodziny.

To dokładnie te czynności, które w wielu poradniach nadal wykonuje lekarz, mimo że nie ma takiego obowiązku.

Ordynacja leków i wyrobów medycznych

Warto przypomnieć, że pielęgniarki posiadające odpowiednie kwalifikacje mogą samodzielnie:

  • wystawiać recepty refundowane
  • ordynować określone leki
  • ordynować wyroby medyczne
  • wystawiać zlecenia na sprzęt stomijny
  • wystawiać zlecenia na materiały opatrunkowe

Uprawnienia do tego mają pielęgniarki:

  1. Które ukończyły studia drugiego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny Ordynowanie leków i wypisywanie recept.
  2. Absolwent, który rozpoczął studia drugiego stopnia od roku akademickiego 2017/2018 (lub później) jest zwolniony z obowiązku ukończenia kursu specjalistycznego Ordynowanie leków i wypisywanie recept

Co powinien zrobić właściciel POZ?

Najpierw przeanalizować kompetencje swoich pielęgniarek.

W wielu poradniach okazuje się, że:

  • pielęgniarka posiada magisterium,
  • posiada uprawnienia preskrypcyjne,
  • może samodzielnie prowadzić KOP,
  • może ordynować wyroby medyczne,
  • może wystawiać recepty,

a przez większość dnia:

  • odbiera telefony,
  • drukuje dokumenty,
  • przekłada wizyty,
  • wykonuje czynności administracyjne,
  • ewentualnie robi zastrzyki, podłącza elektrody EKG, przeprowadza ankiety MZ.

To nie jest efektywne wykorzystanie zasobów kadrowych.

Wniosek dla pracodawców

KOP nie został stworzony po to, aby lekarz wystawił skierowanie, pielęgniarka zmieniła opatrunek, a następnie pacjent wrócił do lekarza po receptę na opatrunki, lignokainę czy sprzęt stomijny. Model został zaprojektowany jako samodzielne prowadzenie określonego problemu zdrowotnego przez pielęgniarkę POZ. Jeżeli pielęgniarka posiada kwalifikacje do ordynacji leków i wyrobów medycznych, to właśnie ona powinna prowadzić proces leczenia rany, opieki stomijnej czy opieki nad pacjentem cewnikowanym – od kwalifikacji, przez edukację, po wystawienie recept i zleceń. Takie rozwiązanie jest zgodne z intencją ustawodawcy, odciąża lekarzy i pozwala wykorzystać kompetencje, za które podmiot już płaci w ramach wynagrodzenia personelu.

Od kilku lat środowisko pielęgniarskie skutecznie podkreśla znaczenie wykształcenia, specjalizacji i rozszerzonych kompetencji. Państwo oraz pracodawcy uwzględniają to w siatkach płac i współczynnikach wynagrodzeń.

Skoro płacimy za kwalifikacje, powinniśmy również oczekiwać wykorzystywania tych kwalifikacji.

Nie może występować sytuacja, w której pielęgniarka wynagradzana według współczynników przewidzianych dla osób z wyższym wykształceniem i dodatkowymi kompetencjami wykonuje wyłącznie zadania charakterystyczne dla personelu o niższych kwalifikacjach lub czynności administracyjne niewymagające wykształcenia medycznego.

Jeżeli wynagrodzenie ma odzwierciedlać kompetencje, to zakres obowiązków również powinien je odzwierciedlać.

To nie jest dokładanie pracy. To jest wykonywanie zawodu zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami i wykorzystanie narzędzi, za które NFZ już dziś płaci.